This post is also available in: English

We zijn blij met onze nieuwe correspondent Marcel Marchand. Hij heeft een lange staat van dienst bij kennisinstituut Deltares en reist de wereld rond om samen met lokale organisaties waterproblemen aan te pakken. Nextblue volgt hem en zal regelmatig zijn verhalen publiceren over het werken met andere culturen. Onlangs reisde Marchand naar Myanmar om overstromingen en orkanen in kaart te brengen. Lees zijn verhaal over een deltaland in transitie.

Kinderen met ‘thanaka’ besmeerde gezichten. Foto: Marcel Marchand

Yangon kleurt goud in het licht van de ondergaande zon. Ik kom aan in de hoofdstad van Myanmar, het oude Birma, dat vooral bekend is van de spoorweg uit de oorlog, Nobelprijswinnaar Aung San Suu en de vele glinsterende pagodes.

Als ik langs het Inyiameer loop richting het oude centrum valt de drukte meteen op: fly-overs, straatverkopers, schreeuwende reclameborden, en dure hotels naast grijze flats, die zijn behangen met airco’s en wasgoed.

Kijk ik wat nauwkeuriger, dan zie ik mannen met een lendendoek om hun benen, vrouwen en kinderen met ‘thanaka’ besmeerde gezichten en monniken in optocht om hun aalmoes op te halen. Ik ruik de mengeling van houtskool, kruiden en zweet en ineens komt het besef: Myanmar is een Zuidoost-Aziatisch land met een vleugje India.

De doos van Pandora

Tijdens mijn verblijf in Yangon werk ik samen met het Departement voor Rampenbestrijding. We brengen de risico’s van overstromingen en cyclonen in kaart, zodat beleidsmakers de juiste beslissingen kunnen nemen om die risico’s te verkleinen.

Dat is hard nodig, want Myanmar staat hoog op de ranglijst van landen met de meeste kans op een natuurramp, zoals overstromingen, cyclonen en droogte. Een van de dodelijkste tropische stormen uit de geschiedenis was Nargis in 2008, waardoor het zeewater de Irrawaddy-delta binnenstroomde en zeker 138 duizend mensen om het leven kwamen.

De situatie wordt nog eens verergerd omdat de ruim 57 miljoen inwoners overwegend arm zijn, hetgeen betekent dat er nauwelijks geld is voor sterke dijken, keringen en een geoliede reddingsbrigade. Een betere positie op de ranglijst zit er op korte termijn niet in, want het lijkt alsof de doos van Pandora met water en klimaatproblemen is geopend.

We kunnen namelijk weinig doen aan het natuurgeweld zelf. Sterker nog, de kans is groot dat het natuurgeweld toeneemt als gevolg van klimaatverandering. De overheid van Myanmar kan volgens mij op drie manieren reageren: aanpassen aan klimaatverandering, het land beschermen of verhuizen.

De verhuizing is 10 jaar geleden al begonnen toen de hoofdstad werd verplaatst van Yangon naar het hoger gelegen Nay Pyi Taw. Dat had niets te maken met de overstromingen die Yangon nog geregeld treffen, maar was ingegeven door binnenlandse en geopolitieke redenen.

Nay Pyi Taw is een soort spookstad met 6 tot 12-baans snelwegen zonder verkeer. Foto: Marcel Marchand

In Nay Pyi Taw kun je erg veel mensen huisvesten. Het is een soort spookstad met 6 tot 12-baans snelwegen zonder verkeer, grote hotels met verlaten lobby’s en ministeries verspreid over een gebied zo groot als de provincie Utrecht. Maar helaas is het er droog en dus niet zo geschikt voor de rijstteelt zoals bij Yangon in de Irrawaddy-delta.

Het is overigens niet zo dat die delta de gevaarlijkste plek is om te wonen. Overstromingen van de rivier komen er vaak voor, maar de mensen zijn daaraan gewend en weten de gevolgen meestal te beperken. Dit in tegenstelling tot orkanen, die naast met een dodelijke stormvloed, gepaard gaan met hevige regenval en sterke wind.

Maar de kans hierop in de delta is relatief klein. Orkaan Nargis was helaas een buitenbeentje. Deze orkaan besloot een veel zuidelijkere koers te varen dan gewoonlijk in de Golf van Bengalen. De deelstaat Rakhine ten noordwesten van de delta krijgt vaker met orkanen te maken.

Omdat verhuizen voor de meeste mensen geen optie is en dijken te duur zijn, is een goed stormwaarschuwingssysteem, gecombineerd met een reeks schuilplaatsen, de beste strategie. En nu ik dat zo opschrijf, kom ik niet om de crisis met de Rohingya heen.

Na alles wat de Rohingya de afgelopen tijd is aangedaan, verbleekt mijn beeld van Yangon in stralend gouden glans.

Want deze mensen wonen in het westen van Rakhine en worden juist wel gedwongen te verhuizen. Niet vanwege het natuurgeweld, maar omdat ze Moslim zijn. Dat is blijkbaar een probleem in een overwegend Boeddhistisch land. Na alles wat de Rohingya de afgelopen tijd is aangedaan, verbleekt mijn beeld van Yangon in stralend gouden glans.

Hoewel Myanmar pas recentelijk zijn deuren naar de buitenwereld heeft geopend, dreigt het dicht te klappen door de tragische situatie met de Rohingya. Het onderwerp is taboe en plaatst de internationale gemeenschap in een lastig pakket. Het land boycotten? China doet er gewoon een schepje ‘ontwikkelingshulp’ bovenop. Voorzichtig aankaarten bij de regering? De militairen zullen het niet accepteren en zien dat als inmenging in binnenlandse veiligheid.

Het zijn dilemma’s waar je als water-consultant in het buitenland mee te maken krijgt. Water, conflicten, voedsel, migratie en klimaatverandering houden verband met elkaar. Maar ik ben vooral bezig met het natuurgeweld dat geen onderscheid maakt naar ras of religie. Zo lever ik een bescheiden bijdrage aan het verbeteren van het leven van al die mensen die hier de doos van Pandora proberen te sluiten.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Doe mee aan de discussie!
Vul hier je naam in

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.